گیاهان دارویی

  امروزه گیاه دارویی به گیاهی گفته می شود که دارای ویژگی خاصی برای سلامتی انسان و یا حتی حیوان باشـد و در فارماکوپه اروپایی به گیاهی اطلاق می شود که حداقل قسمتی از آن دارای خواص دارویی باشد.
کمتر دیده می شود که تمامی قسمتهای یک گیاه دارای خاصیت دارویی باشد (مانند سرخارگل یا “اکیناسه پوپورئا” که از ریشه تا پیکر رویشی و گل آن سرتاسر دارویی است)، بلکه غالباً یک یا چند قسمت از گیاهان دارویی دارای خواص دارویی می باشند : مثلاً ریزوم (مانند زنجبیل)، پیاز (مانند سیر)، ریشه (مانند انجدان رومی)، پیکر رویشی (مانند گزنه)، ساقه (مانند دم اسب)، پوست ساقه (مانند دارچین)، غنچه (مانند گل محمدی )، برگ (مانند گالگا و مریم گلی)، سرشاخه گلدار (مانند گل راعی)، گل (مانند بابونه)، گلبرگ (مانند شقایق)، کلاله گل (مانند زعفران)، میوه (مانند رازیانه)، دانه (مانند کتان)، پوشش دانـه (مانند اسفرزه) و صمغ گیاه (مانند مغل).  همچنیــن ممکن است قسمتـهای مختلـف از یک گیاه دارویـی دارای کاربـردهای مختلفی باشد، مثل برگ درخت نمدار که ملین است در حالی که گلهای آن آرامش بخـش است. معمـولاً گیاه دارویی ممکن است به همــان قسمت دارویـی مورد استفاده از گیاه نیز اطلاق شود.

  ممکن است گیاهان دارویی علاوه بر خواص دارویی، دارای مصارف غذایی و طعم دهنده بوده و یا مورد استفاده در نوشابه های سلامت زا نیز قرار گیرند. شاید در گذشته های بسیار دور انسان نیز مانند بسیاری از حیوانات بر اساس شناخت فطری و غریضی از محیط اطراف، به خواص مواد طبیعی و گیاهان دارویی پی برده و تدریجاً این شناخت اولیه جای خود را به شناخت تجربی سپرده باشد.  بهرحال از دوران باستان تا  قرون وسطی بر اساس “نظریـه تشابه” اعتقاد بر این بود که موارد مشابه می توانند عامل علاج مشابه خـود باشنـد. از این رو مثلاً مصرف  مغز گردو را به دلیل تشابه ظاهری آن به مغز، برای مغز انسان مفید می دانستند (البته در طب امروز نیز سروتونین serotonine موجود در مغز گردو برای عملکرد مغز ضروری تشخیص داده می شـود). با اتکا به این تشابهات، مصارف گیاهان دارویی برای سلامتی هر یک از اعضای بدن انسان تعریف گردیـد تا نهایتاً با بـدست آمدن نتایج تجربی علم گیاه درمانی از پایه های علمی قویتری بهره گرفت.  گیاه درمانی: درمان با استفاده از داروهـای گیاهی امروزه استفاده از گیاه برای درمان بیماری ها با دو روش صورت می پذیرد:

استخراج صنعتی مواد موثره خالص طبیعی (مثل مورفین جهت تولید مسکن، وینبلاستین برای داروهای ضد سرطان و یا آرتمیزینین برای درمان مالاریا).

  استفاده از گیاهان دارویی:  از گذشته تا به امروز استفاده از گیاهان دارویی در چین به بیش از 5000 سال قبل از میلاد مسیح بر می گردد. در بین النهرین و مصر نیز نوشته های روی پاپیروس گواه استفاده از گیاهان دارویی است. بقراط حکیم خواص گیاهان دارویی را به دقت بررسی کرده و از آنها برای درمان بیماری ها بهره میبرد. دیسکوریدوس به بررسی خواص بیش از 500 گیاه و نحوه استفاده از آنها پرداخت و کتاب او (De materia medica) تا قرن هجدهم در اروپا تدریس می شد. همینطور میتوان به آثار مربوط به جالینوس که به عنوان پایه گذار علم داروسازی شناخته شده است اشاره نمود. در شرق نیز دانشمندانی چون ابن سینا و رازی به توسعه این علم بسیار کمک نمودند. نهایتاً کشف قاره آمریکا و غنای گیاهی آن قاره تاثیر به سزایی در تغذیه (سیب زمینی، ذرت، گوجه فرنگی) و درمان  گیاهی ( سرخارگل، “کینکیناس”، “ایپکا” و سایر گیاهان دارویی مربوط به امریکا) داشته است.  بعد از پیشرفتهای مربوط به علم گیاه شناسی ( لینه و سایرین) نوبت به انتشار دارونامه ها در قرن نوزدهم رسید. بعد از آن سلطه شیمیست ها آغاز شد تا به تخلیص مولکولهای طبیعی بپردازند ( مورفین 1817،کدئین 1832، اسید سالیسیلیک، کوکائین، کلشیسین و غیره در نیمه دوم قرن نوزدهم). پیشرفت علم فیزیولوژی و داروشناسی، موجب گردید تا مکانیزم اثر این ترکیبات طبیعی مشخص شود. سپس در طی چند  دهه داروسازان اقدام به تولید این مولکولها به روش مصنوعی (سنتتیک) نمودند.

  امروزه با بازگشت به طبیعت و توجه به مواهب آن، بار دیگر استفاده از ترکیبات طبیعی به مولکولهای مصنوعی رجحان یافت، چرا که عوارض ناخواسته این مصنوعات، بیش از انتظار زیان آور بود.

    تولید عصاره تام (خالص نشده) و یا بصـورت طبیعی برای درمان بیماریهای ساده. و این میدان فعالیت گیاه درمانی است که به آن طب نرم یا طب مکمل نیز گفته می شود و در حال حاضر مورد استقبـال خاصی در جهان قرار گرفته است.    بعد از حصول نتیجه مثبـت از آزمـایشـات بالینـی و برآورد صحیح از عوارض احتمالی، داروهـای گیـاهی با اخذ مجوزهای قانونی به بازار راه یافته و به این ترتیب به عنوان یکـی از روشـهای مطمعـن درمان بسیاری از بیمـاری های ساده  شناخته شده اند.

  در کشور ما نیز همگام با این حرکت جهانی، از سال 1384 مقررات صدور مجوز برای تولید و عرضه داروهای گیـاهی با سهولت بیشتری همراه بوده و پروانه های صادره از وزارت بهداشت ایـن اطمینـان را به مصـرف کننده می دهد که کنترل های کافی در کیفیت و صحت این فرآورده ها بکار رفتـه است. این داروها معمـولا بـدون نیاز به نسخه پزشک قابل فروش می باشند و این بدان معناست که استفـاده از آنها در چارچـوب دستـور مصـرف، فاقــد عـوارض جانبـی خواهد بود.

استفاده از گیاهان دارویی: از گذشته تا به امروز
  استفاده از گیاهان دارویی در چیـن به بیش از 5000 سال قبل از میلاد مسیح بر می گردد. در بین النهرین و مصر نیز نوشته های روی پاپیــروس گواه استفـاده از گیاهان دارویی است. بقراط حکیـم خـواص گیـاهان دارویـی را به دقت بررسی کرده و از آنها بـرای درمان بیمـاری ها بهره می برد. دیسکـوریـدوس به بررسی خواص بیش از 500 گیاه و نحوه استفاده از آنها پرداخت و کتاب او (De materia medica) تا قرن هجدهم در اروپا تدریـس می شـد. همینطور میتوان به آثار مربوط به جالینوس که به عنوان پایه گذار علم داروسازی شناخته شـده است اشاره نمود. در شـرق نیز دانشمندانی چون ابن سینا و رازی به توسعه این علم بسیار کمک نمودند.  نهایتاً کشف قاره آمریکا و غنای گیاهی آن قاره تاثیر به سزایی در تغذیــه ( سیب زمینـی، ذرت، گـوجه فرنــگی ) و درمان گیاهی ( سرخارگل، “کینکیناس”، “ایپکا” و سایر گیاهان دارویی مربوط به امریکا) داشته است.

    بعد از پیشرفت های مربوط به علم گیاه شناسی ( لینه و سایرین ) نوبت به انتشار دارونامه ها در قرن نوزدهم رسید. بعد از آن سلطه شیمیـست ها آغاز شد تا به تخلیـص مولکولهای طبیعی بپردازند ( مورفین 1817،کدئین 1832، اسید سالیسیلیک، کوکائین، کلشیسین و غیره در نیمه دوم قرن نوزدهم).  پیشرفت علم فیزیولوژی و داروشناسی، موجب گردید تا مکانیزم اثر این ترکیبات طبیعی مشخص شود. سپس در طی چند دهه داروسازان اقدام به تولید این مولکولها به روش مصنوعی (سنتتیـک) نمودند.
    امــروزه با بازگشـت به طبیعـت و توجه به مواهـب آن، بـار دیگـر استفاده از ترکیبات طبیعی به مولکول های مصنوعی رجحان یافت، چرا که عوارض ناخواسته این مصنوعات، بیش از انتظار زیان آور بود.  امـروزه تحقیقات وسیع در زمینه استفاده از گیاهان دارویی در آداب و رسوم نزد اقوام مختلـف، تـوسعه تحقیقــات بر روی قــارچ ها (که منشـاء تولید آنتی بیوتیک ها هستند) جلبکها و موجودات زنده بیشمار در دریاها، همراه با بهـره برداری از تکنولوژی های مـدرن باعث گشـایش افق های جدید در تولید داروهای با منشاء طبیعی گردیده و تولیـد داروهـای جدید را بشارت میدهد.  به موازات آن، شناخت بهتر از مکانیزم اثر گیاهان دارویی سنتی موجب گردیده تا مواد موثره هر یک بهتـر شناسایی شده و این موضوع باعث شد تا تولید گیاه با انتخاب رقم مناسب و کنتـرل کیفی فرآورده های مربوطـه، با توجـه بـه مواد موثره مورد  نظر، به نحو مناسبی انجام پذیرد و نهایتاً با ارتقاء کیفی گیاهان، اثر بخشی آنها افزایش یابد. نهایتاً امروزه جایگاه گیاهان دارویی در نتیجه ارزیابی بالینی در درمان بیماری ها و عوارض محدود آنها، بطور چمشگیـری نزد پزشکان ارتقاء یافته است. مواد اصلی دارای فعالیت بالقوه بیولوژیکی    گیاهان با استفـاده از انـرژی تابشـی خورشیـد، به همـراه دی اکسید کربن موجود در جـو (که از طریق برگها جذب می کنند)، آب و عناصر غیر ارگانیک خاک (که از طریق ریشه جذب می نمایند) عمل فتوسنتز را انجام می دهند و به این ترتیب کربن موجود در دی اکسید کربن جو را با اتم های هیدروژن موجود در مولکـول آب ترکیـب می نماینـد. اولین فرآورده تولید شـده از طریـق فتوسنتـز “کربـوهیـدرات ها” هستنـد (همـان قنـدها). با استـفاده از این قنـدها متابولیتهای اولیه، که لازمه بقای گیاه است، ساخته می شوند: گلوسیدهای پیچیده (پلی مرهایی ماننـد سلولز، نشاسته و یا پکتین ها)، اسیدهای آمینه (پایه پروتئین ها)، اسیدهای چرب (پایـه لیپیـدها) و غیره. همچنین بر اسـاس همین قندها (ose) تـعداد بیشماری از مواد دیگری شکل میگیرند که به متابولیتهای ثانـویـه معــروف هستنـد و نقش آنـها در گیـاهـان هنـوز کاملاً شناختـه شده نیسـت (شاید گیاهان در طول میلیونها سال حیات خود روی کره زمین، برای حفظ بقاء در مقابل انواع تنشهای محیطی اقدام به تولید این متابولیتها کرده اند). بسیاری از این متابولیتهای ثانویه حاوی اثرات درمانی قابل ملاحظه ای می باشند، که یا به منظـور تولیــد دارو از گیاه استخراج می گردند ( ماننـد دیگوکسین از گل انگشتانه، مورفیـن از خشخـاش و غیره) و یا بصورت مستقیم مصرف می گردند که در این حالت از خود گیاه و یا عصـاره تام آن (بصورت تنتور، پودر، عصاره، دمنوش و غیره) استفاده می گردد.

متابـولیتــهای اولیـه
  از متابولیتهای اولیه معمولاً به عنوان مواد افزودنی در فرمولاسیون دارویی استفاده می گردد (ماننـد پلـی ساکاریدها که در تهیه قرص استفاده می شود، یا روغـن ها که در امولسیـون ها کاربرد دارند). البتـه بسیـاری از ایـن متابولیتهــای اولیــه حـاوی خواص درمانـی نیز می باشنـد. مانند موسیلاژ موجود در دانه های اسفرزه و کتان که دارای خاصیت ملین است و یا خواص نرم کنندگی پـوست برای مصـارف جلـدی که در موسیــلاژ گیاهانی چون پنیرک و ختمـی مـوجـود است و مثالهای دیگر.  متابـولیتــهای ثانویـه  متابولیتهای ثانویه شناخته شده بسیار زیاد هستند، شاید تاکنون چند ده هزار از آنها به تفصیل مورد بحث و بررسی قرارگرفته اند. معمولاً آنها را به سه گروه اصلی تقسیم مینمایند: ترکیبات فنلی، ترپن ها و استروئیدها، آلکالوئیـدها.  ترکیبات ساده دیگری نیز میتوان به آنها اضافه کرد که از تغییرات اسیـدهای آمینـه، اسیـدهای چرب و یا قندهای ساده به دست آمده اند مانند مواد موثره گوگردی موجود در سیر و غیره.  الف : ترکیبات  فنلی یا پلی فنل ها    معمولاً متخصصان پلی فنل ها را بر اساس روش بیوسنتز آنها و ساختارشان طبقه بندی می نمایند. ترکیبات اصلی فنلی گیاهان به شرح ذیل می باشند :
  فنل ها و اسید فنل های ساده، که معمولا به شدت آنتی اکسیدان (مانند اکلیل کوهی)، ضدالتهاب (مانند بیـد) و محرک ترشح صفـرا از کبـد (مانند کنگر فرنگی ) هستند.  کومارین ها که به عصاره یونجه گل زرد (ملیلوتوس) خواص ضد  ادم می دهند. فورانوکومارین ها نیز (که در کرفـس و برخـی گیاهــان دیگـر یـافت می شوند) از همین دسته می باشند.    لیگنان ها که در تولید داروهای ضد تومور بکار می روند.  مشتقات فنیل پروپانیک که موجب خاصیت ضد دل بهم خوردگی زنجبیل یا خواص آرامبخش “کاوا” می باشند.  فلاونوئیدها و ترکیبات وابسته (مثل آنتوسیان ها) که در داروهای قلب و عروق مصرف می گردند و در گیاهانـی چـون جینکو نیز موجود می باشنـد. ایـزوفـلاونـوئیـدها نیز در همین طبقه دسته بندی می گردند به ویژه ایـزو فـلاون ها که به عنوان استروژن های گیاهی شناختـه شده انـد و از جمـله خواص آنها کاهش گرگرفتگی مربوط به یائسگی گزارش شده است.


  تانون ها، با خواص ضد اسهال که در بسیاری از گیاهان دارویی سنتی یافت می شوند. در این راستا پروآنتوسیانیدین ها را نیز قرار می دهند. همان ترکیبی که به سرخ ولیک خاصیت تاثیر بر روی تپش قلب و انبساط عروق کرونر را می بخشد.  کینون ها، از جمله نفتوکینون ها که به برگ درخت گردو خاصیت ضد باکتریایی می دهد و بویژه آنتراکینون ها که ملین های قوی هستند و باید از آنها با احتیاط و بصورت محدود استفاده شود (سنا، آلوئه و غیره).

  ترپنوفنول ها مانند تتراهیدروکانابینول موجود در شـاه دانه و یا هیپرفورین موجود در گل راعی که به عنـوان عامل ضد افسردگی گیاه مذکور شناخته می شود.  ب : ترپن ها و استروئیدها    ترپن ها مشتقاتی از ایزوپرن هستند. ترکیبات ترپنی اصلی گیاهان عبارتند از: مـونـوتـرپـن ها  این ترکیبات فرار بـوده و بیشتـرین ترکیبات موجـود در روغـن های فرار (اسانـس) را تشکیل می دهند. گونه های متعــددی از گیاهان معطـر، عطر شاخص خود را مدیون همین ترکیبات اند (مانند ریحان، انیسون، دارچیـن، آویشن، ورون، مـزرنجـوش و انجـدان رومـی). آنها عامـل اصلـی خـواص متعدد این اسانــس ها و گیـاهـان حـاوی آنها محسوب می شوند: ضدعفـونی کننـده (سینئول موجود در اکالیپتوس)، ضد اسپاســم (منتول موجود در نعناع) و غیره. برخی دیگر از این ترکیبات، فرار نمی باشند مانند ایریدوئیـدهای موجــود در ریشـه “هارپاگوفیتوم” که به آن خاصیت ضـد التهاب می بخشــد. برخی از آنها دارای خاصیت حشره کش می باشنـد مانند پیرترین های موجود در گل حشره کش.

سسکـوئیتـرپـن ها
  برخی از آنها فرار بوده و در اسانس ها یافت می شوند. برخـی دیـگر غیـر فـرار مـی باشنـد ماننــد آرتمیزینیـن که یک سسکوئیتـرپن لاکتـونی می باشد و از گیاه عطر مازندران استخـراج می گـردد و در اغلب داروهـای ضـد مالاریـا بـکار می رود. قابل ذکر است که برخی از روغنهای فرار (اسانس ها) حاوی ترکیبات فرار فنلی هستند (ماننـد اوژنـول در میخـک و آنتول در انیسون و رازیانه) و غیره. دی تـرپــن ها  دی ترپن ها در گیاهانی چـون پنج انگشت (که برای درمان قاعدگـی های دردناک استفاده می شود)موجود می باشند. برخی از آنها می توانند توهـم زا باشند (ماننـد سالوینـورین موجود در نوعی گیاه از خانواده مریم گلی در امریکای جنوبی)، برخی دیگر موجب کاهش فشارخون می شوند، برخی حشره کش، آنتی اکسیدان (مانند اکلیل کوهی) و یا  سیتوتوکسیک هستند مانند تاکسول (از ترکیبات پاکلیتاکسل که یک داروی ضد سرطان است) موجود در سرخدار که یک آمید دی ترپنی ضـد تومـور است و در درمان سـرطان بسیار کاربـرد دارد .

 تـری تـرپـن ها  رایج ترین آنها در گیاهان دارویی ساپونوزیـدها هستند (یا همان ساپونین ها که از گلیکوزیدهـای ژنین تری ترپنی و یا بعضاً استروئیـدی هستند). از این دسته میتوان گلیسیریزین های موجود در ریشه شیرین بیان که خاصیت ضدالتـهابـی دارند را نام  برد و یا مواد موثره موجود در جین سینگ و غیره. خاصیت کف کنندگی آنها (ساپو در زبان لاتینی به مفهوم صابـون است) باعث شده که از آنها در تولیـد شامپــوهای  گیاهی نیز استفاده گردد (مانند درخت پاناما). البته همه تـری ترپـن ها الـزاماً سـاپونوزیــد نیستنـد (مانند ترکیبات گیاه Actaea racemosa که بومی امریکای شمالی است). 
 کـاروتنـوئیـدهـا    مانند لیکوپن موجود در گوجه فرنگی و یا کپسانتین موجود در فلفل و غیره. استــروئیــدهـا    استروئیدها دارای ساختار نزدیک به تری ترپن ها می باشند.
 برخی از آنها مقـوی قلب هستنـد ( مانند دیگوکسین در گل انگشتانه)، برخی دیگر استــرول های گیاهی (فیتواستـرول) هستند که موجـب کاهـش کلستــرول می گردنـد (ماننـد سیتوسترول موجود در مارگارین یا در روغن کدوی طبی).  برخی از فیتوسترول ها نیز به مثابـه ساپـونـوزیـدهـای با ماهیت استروئیدی، در صنعت بکار گرفته می شوند و از آنها استروئیــدهـای درمانـی تولید می گردد (مانند انـواع کـورتیـکوئیـدها، داروهـای ضد حاملگـی، آنابولیک ها و غیره). 
 ج : آلکالـوئیـدهـا  ویژگی آلکالوئیدها این است که حاوی حداقل یک اتم نیتروژن می باشند. از این رو آنها در گیاهان بصـورت قلیــایـی و غالبـاًٌ بصورت املاح دیده می شوند. آنها معمولاً از متابولیسم اسیدهای آمینه بدست می آیند (به استثنای شبه آلکالوئیدها مانند سولانین و کونی ئین). اتم نیتروژن آلکالوئیدهای حقیقی در یک سیکل قرار دارد. (آمیـن های نـوع دو و سه و حتـی نادرتر از آنها، آمونیوم های نوع چهار). در گیاهان هزاران نوع آلکالوئید وجود دارد و اکثر آنها حاوی خواص دارویی مشخصی می باشند و تعداد قابل توجهی از آنها توکسیک هستند (ماننـد آکونیتیـن، استریکنیـن و غیره). 
      امـروزه آلکالوئیـدهـای متعددی از گیاهان استخراج می گردند و بعد از خالص سازی در درمان بیماری ها بکار می روند (ماننـد اتروپیـن موجـود در “بروگمانسیـا”، مورفیـن وکدئین موجـود در خشخاش و تریاک، کوئینیـن موجود در “کوئینـکینـاس”، وینبــلاستیـن موجود در پروانش و غیره). تعدادی از آنها نیز برای تولید ترکیبات شیمیـایی با خـواص متفـاوت بکار گرفتـه می شــود (ماننـد نالورفیـن، ویـنورلبین وغیره). همچنین قابل ذکر است که تعدادی از آنها باعث تولید داروهای سنتتیک جدیدی گردیدند مانند آنتی کولینرژیک ها که بر اساس مدل آتروپین تولید شده اند و داروهای بیهوشی موضعی که بر اساس مدل کوکائین تولید گردیده اند و یا داروهای آنتی کولینسترازها و مسکن ها که از مورفین مدل برداری شده اند.
    برخی دیگر از آلکالـوئیدها به عنوان مواد اولیـه برای صنایع داروسـازی بکار میروند مانند تبائین خشخاش که در تولید بوپرنورفین و نالترکسون بکار می رود.
 معمولاً گیاهان حاوی آلکالوئید بصورت طبیعی و فرآوری نشده استفاده نمی شوند و تعداد آنهایی که در گیاه درمانی به کار می روند و یا مستقیماً به شکل دمنوش گیاهی استفاده می گردند خیلی محدود است (ماننـد چـای، “بولـدو”کـه بومی شیلی است و شقایق). متخصصین، آلکالوئیـدها را بر مبنای اسیـد آمینه ای که بر اساس آن، گیاه آنها را می سازد، دسته بنـدی می نمایند (مانند اورنیتین، لیزین، فنیل آلانین، تیروزین، تریپتوفان و غیره). عامل و مکانیـزم شکل گیری سیکل های حلقوی غیر متجانس، موجـب دسته بنـدی گروه هــای متــعدد آلکالوئید با ساختارهای مختلف می گردند از جمله:    پیرولیزیدین ها، مانند آلکالوئیدهای هپاتوتوکسیک گیاه “کنسود” و یا کینولیزیدین های سمی بذرهای گیاه  “سیتیزوفیلوم”.  تروپن ها مانند آتروپین و یا کوکائین برگ کوکا. 
   پیریدین ها مانند نیکوتین.  ایزوکینولئین ها که تعداد آنها بسیار زیاد است و از پیچیدگی های کم و بیش زیادی برخوردارند: انواع  بسیار ساده (مانند افدرین، مشابه آمفتامین ها و آدرنالین)، دو حلقه ای (ماننـد ترکیبـات کـورار که از برخی گیاهان رونـده جنگلهای آمازون استخراج می گردند و امروزه در داروهای بیهوشی از مشابه سنتتیک آنها استفاده می شود)، چند حلقه ای (مانند مورفین و گالانتامین که در درمان آلزایمر استفاده می شود و غیره).  تروپولون ها مانند کلشیسین که در درمان نقرس بکار می رود.    ایندول ها که از انواع ساده (معمولاً توهم زا هستند مانند آیا هواسکا و قارچ ها) و پیچیده (می توانند ضد فشار خون  و ضد تومور باشند مانند وینبلاستین و وینکریستین) برخوردارند. این نوع آلکالوئیدها در قارچ ها نیز یافت می شوند (ارگوتامین). 
    کوئینولئین ها مانند کوئینین که خاصیت ضد مالاریا دارد.  پورین ها مانند تئوفیلین (که در درمان آسم بکار میرود) و کافئین.  ایمیدازول ها.  آلکامین ها که مولکول های ترپنی هستند مانند آکونیتین (از گیاه “آکونیت” که هنوز در طب چینی مصـرف می گـردد)، سولانین (ماده سمی گیاه تیره سیب زمینیان حاوی آلکالـوئیـد مثل تاتـوره) و غیره.  در آخر لازم به ذکر است که استفاده از گیـاهان حاوی آلکالوئید می تواند باعث مسمومیتهای حاد (گیاهانی چون تاج الملوک، شوکران، سورنجان، تاتوره) و یا طولانی مدت (گیاهانی چون گون، “سنسیو” و “کنسود”) به خصوص نزد گیاه خـواران و احشام گردد. 
 د: سایر ترکیبات (مشتقات ساده از متابولیتهای اولیه)  در این گروه می توان به موارد ذیل اشاره کرد:    مشتقات متابولیسم قندها مانند اسیدهای ارگانیک چای مکه، اسید اسکوربیک (یا همان ویتامین ث) موجود در میوه نسترن کوهی و پلی الکل ها (یا الکل های قندی) کـه امروزه عمـدتاً بصورت سنتتیک تولیـد می گردند.  مشتقـات مرتبط با لیپیـدهـا مانند پلی استیلنیک هـای سرخارگل، الکانـول ها و سایر ترکیبـات عصارهـای گیاهـانی چون”سـرنـوئـا” و “پـرونـوس آفریکانا” که در درمان ورم خوش خیم پروستات بکار میروند.  مشتقات متابولیـسم اسیـدهای آمینـه ماننـد گلـوکـوزینولاتـها (که گلیکـوزیـدهـای گوگردی هستنـد و در گیاه “سیسیمبریوم” و یا در دیگر ترکیبات گوگردی سیر (با خاصیت ضد فشار خون) یافت می شوند.  متابولیتهای گیاهی، علاوه بر نقش درمانی خود، نقش مفید و موثری در حفـظ سلامت انسان از طریـق تغذیه روزمره دارند. مانند نقش فیبرهای غذایـی (که عمدتاً از پلی ساکاریـدهای غیـر قابـل هضــم تشکیـل یافتـه انـد) در کاهش کلستـرول خـون و پیشگیـری از بیمـاری های قلـب و عروق و حتی نقش احتمالی آنها در پیشگیری از سرطان روده بزرگ و یا اهمیت روغن های گیاهی سرشار از اسیـدهای چرب غیــراشبـاع (مانند روغن ذرت، گـردو، سـویـا، آفتابـگردان و دانه انگور) در تغذیه روزانه.
  علاوه بر آن بسیاری از متابولیتها نقش های متعددی ایفا می نمایند که به شرح چند نمونه می پردازیم:    اغلب پلی فنول ها ( اعم از فلاونوئیدها، آنتوسیان ها، رسوراتول (resveratol) و غیره) دارای خـواص آنتی اکسیدان هستند و از ایـن رو ریز مغـذی هایـی هستند که از بروز بیـماری های قلبـی عروقـی پیشگیـری می نماینـد.    نقش ترکیبات ترپنی مانند کاروتن ها در پیشگیری از سرطان که در این خصوص تحقیقات وسیعی در مراکز معتبر بین المللی در حال انجام است.    نقش گلوکوزینولات ها (موجود در گل کلم و کلم بروکلی) در کاهش احتمال بروز سرطان (بـویژه سرطـان معـده سرطان روده بزرگ و راست روده یا رکتوم). 
    نقش توکوفرول ها، لیگنان ها و ایزوفلاونوئیدها که در مقالات علمی به تفصیل به آن پرداخته شده است.
      موارد یاد شده فوق به خوبی بر این واقعیت اذعان داشته و کلیه پزشکان و متخصصان تغذیه نیز به اجماع بر این باورند که استفاده از سبزیجات، مکمل های گیاهی و میوه های تازه در چارچوب یک رژیم غذایـی متعادل بطـور روزمـره می توانـد، عامل مهمـی در حفظ سلامتـی برای انسان باشـد. 
نویسنده وحید گرجی
opium.site: Ergine ارگینLSA ماده مخدر توهم زای گیاهی مشابه با ال اس دی
opium.site: مسمومیت قوم بنی اسرائیل با کلاویسپس پورپورا در زمان ...
opium.site: اثرات برگاموتین Bergamottin(گریپ فروت ) و نارنجین ...
opium.site: طریقه استفاده و دوز سالویا (مخدر مریم گلی )
opium.site: مریم گلی نوعSalvia divinorum قویترین ماده توهم زا در دنیا ...
opium.site: شیر دوشی و لیسیدن قورباغه های روانگردان برای ایجاد نشئگی
  • ماده مخدر روانگردان جدید سعادت BLISS (MDPV) .
  • ماده مخدر روانگردان صنعتی جدید لبخند(2C-I) در امر...
  • من و کرمان و سگ های مواد یاب ؟
  • آیا ایران دوازده میلیون معتاد خواهد داشت؟ 12milli...
  • برداشت ماریجوانا و حشیش در آذربایجان غربی چندین بر...
  • عکس هایی از مرکز آموزشی سگ های پلیس در ایران
  • دیگر مواد مخدر کافی است کمی هم سکسی بنویسیم (سکس ...
  • ماده مخدر لبخند قاتل جدید جوانان New Killer Drug 2...
  • آمار مصرف الکل ماری جوانا و هروئین و کوکائین و قرص...
  • خانواده مخدرهای روانگردان صنعتی 2C را بشناسیم
  • مدفوع دختر شکلات خور در فرانسه عصاره و داروی افزا...
  • کلینیک های ترک اعتیاد مواد مخدر می فروشند ؟
  • صدور مجوز تاسيس مراکز درمان و کاهش آسیب معتادان آس...
  • تیم فوتبال پرسپولیس با قرص آلپرازولام(زاناکس ) م...
  • ماده مخدر روانگردان جدید دزاوکسیDESOXY چیست (آنالو...
  • ماده مخدر جدید صنعتی 2C-D(دوسی دی ) یک مخدر نوتروپ...
  • Fiona Apple فیونا اپل به جرم حمل و قاچاق ماده مخد...
  • پرورش غیرقانونی "ماری جوانا" در آپارتمان های شمال ...
  • فیونا اپل و اثرات الکل و حشیش
  • دوز مرگ آور ماده مخدر کدئین چقدر است LD50 Codeine
  • روانگردان گانشا The Psychedelic Ganesha
  • ماده مخدر روانگردان مادام سیکس (خانم 6)MADAM-6
  • مخدر روانگردان صنعتی جدید اتکاتینون ( Ethcathinone...
  • مخدر روانگردان جدید صنعتی 2C-E (دو سی -ایی) مشابه...
  • opium.site: گیاهان روانگردان List of psychoactive plantsopium.site: خواص روانگردان گیاه گزنهUrtica dioica وافزایش هورمون ...
    opium.site: مخدر روانگردان جدید گیاهی ارکیده دندروبیوم (dendrobium ...

    هیچ نظری موجود نیست: